Notitie voor: Geurt Geurtsz Buys
Op 14 mei 1595 worden aan Goert burgerrechten verleend (gewonnen).
De bevolking van de provincie Utrecht is in de 16e eeuw niet zomaar opeens overgestapt van de Rooms-Katholieke naar de Protestante religie.
Overal op het platteland bleef men, op enige uitzonderingen na, Rooms, waarbij de pastoors werden gehandhaafd, doch hen werd verboden om missen te celebreren.
Omstreeks 1580 leek het nog niet de bedoeling om de pastoors af te zetten en de algemene uitoefening van hun eredienst te beletten.
In 1586 poogden de Staten van Utrecht het protestantisme te bevorderen door te bepalen dat alle pastoors, schoolmeesters en kosters, die zich niet geconformeerd hadden uit hun runctzre moescen worden ontzineven.
Het ligt voor de hand dat pastoors die de nieuwe religie niet met veel enthousiasme omarmden toch, om niet brodeloos te worden, zich transformeerden in predikanten. Ook kosters en schoolmeesters zullen een soortgelijke overstap hebben gemaakt.
Evenals de kerken van Soest en Baarn is ook de R.K.-kerk van Leusden in 1580 geplunderd en in 1585 werd daar voor het eerst een Gereformeerde predikant aangesteld, die in 1605 door een ander is opgevolgd. Deze laatste verklaarde in 1606 dat hij het zingen van psalmen niet had kunnen invoeren omdat de koster niet kon voorzingen en een valse stem had. De naam van deze koster is ons niet bekend doch wel dat hij de kerkdiensten verliet om te tappen, want hij hield ook een herberg.
Overigens een combinatie die ook later wordt aangetroffen.
De eerste Leusder koster waarvan wij de naam kennen is Goort Goortsz Buys, vermeld in de jaren 1610 en 1621, die een schuld heeft bij een Amersfoortse brouwer; kennelijk combineerde hij ook beide functies.
Mogelijk de vader van Buys (Schimmel), de stamvader van de Amersfoortse tak van de familie Schimmel.